Yunanistanlı Kakarniyas'tan Duygulandıran Mübadele Paylaşımı
Ege Denizi'nin sularında bir asır önce yankılanan vapur sesleri, bugün sosyal medyanın dijital koridorlarında ortak bir hüzne ve kültürel mirasa dönüşüyor.
FOCALİ.COM - Yunanistanlı Χρίστος Κακαρνιάς'ın sosyal medya hesabında paylaştığı tarihi notlar ve belgeler, mübadele acısının ve ortak hafızanın Ege’nin her iki yakasında da nesiller boyu korunduğunu bir kez daha kanıtladı.
Aslen Limni (Limnos) adasından Foça'ya göç eden bir ailenin ferdi olan Ruhi İyigün'ün aile arşivine dayanan paylaşım, üzerinden bir asır geçmesine rağmen göç hatıralarının canlılığını yitirmediğini gözler önüne seriyor.
Ege’nin İki Yakasında Ortak Hafıza
Paylaşımında Ruhi İyigün'ün aile belgelerini referans alan Hristos Kakarniyas, Limnos’tan Foça’ya uzanan zorunlu göçün detaylarını aktararak mübadele anılarını tazeledi. 1924 yılında "KIRZADE" gemisiyle adadan ayrılan ailelerin hikayesi, ortak geçmişin izlerinin her iki halkın kolektif belleğinde nasıl birleştiğini vurguluyor.
Kayıtlara göre, 14 Mayıs 1924 tarihinde Limnos’tan hareket eden ve içinde Semendirek ile Bozbaba adalarından da ailelerin bulunduğu kafile, ertesi sabah Foça (Phocaea) limanına ulaştı. Paylaşım, sınırların ötesinde birleşen bu ortak tarihin unutulmadığına dair duygusal bir köprü kuruyor.
"Bazılarını Kökünden, Yurt Bildiği Topraktan Söküp Attı"
Hristos Kakarnias’ın aktardığı ve mübadele sürecinin insani yansımalarını bizzat tanıklıklara dayandıran tarihi notlarda şu ifadeler yer alıyor: "Bölgedeki nüfus mübadelesi pek çok insanı derin bir kederle baş başa bıraktı. Bazılarını kökünden, yurt bildikleri topraklardan adeta söküp attı. Bu değişim, insanların rızası sorulmadan gerçekleştirildi; işin en acı tarafı ise bu zorunlu göçün tamamen dini inanç temelli olmasıydı. Müslüman Türkler ve Ortodoks Rumlar yer değiştirmeye zorlandı; yaklaşık iki milyon insan bu karardan etkilendi. Limni (Limnos) Adası'ndan ilk kafileyi almaya gelen geminin adı KIRZADE idi. Limnili Müslüman Türklerle birlikte Semendirek'ten (Samothraki) 16 aile ve Bozbaba (Agios Efstratios) adasından 5 aile daha gemiye bindi. 14 Mayıs 1924 tarihinde kafilenin tamamı doğrudan Foça'ya (Phocaea) nakledildi. Ailem de bu tarihi gemiyle Foça’ya ulaştı. Gemi, 14 Mayıs akşamı saat 20:00 sularında adanın Türk Yalı sahilinden hareket etti ve 15 Mayıs sabahı saat 07:00 civarında Foça limanına vardı. Türk Yalı mevkii sığ olduğu için büyük gemi kıyıya yanaşamıyordu; insanlar teknelerle rıhtıma taşınıyordu. Gemi Foça’ya ulaştığında, boşalan evler yeni gelenlerle paylaşıldı. Büyükannem ve büyükbabama tahsis edilen ev, Foça’nın Deligiannis semtinde yaşayan Romeo adındaki bir fırıncıya aitti."
Paylaşımda yer alan 1924 yılına ait fotoğrafın, Limni Müslümanlarının Anadolu'ya geçmeden önceki son anlarını belgelemesi, her iki yakanın ortak kültürel mirasına bir saygı duruşu niteliği taşıyor.
ŞÜKRÜ ERCAMAT